#आपलीआवड #कोनाड्यातसरकलेलीगाणी

गाणे २ 'मी गाताना गीत तुला लडिवाळा, हा कंठ दाटूनी आला'

'एक होता विदूषक' खूप नंतर उशिरा केव्हातरी बघितला. त्याची गाणी अर्थातच पहिल्यांदा रेडिओवर, दर्दी श्रोत्यांच्या फर्माईशींमुळे आपली आवडमध्येच ऐकली. तेव्हा काही ती तितकीशी समजली नव्हती, कारण वय आणि अक्कल दोन्हींचा आनंद होता. (आताही वयाचाच आनंद फक्त, अक्कलेबद्दल शांतम् पापम्!) पण आनंद मोडकांची गाणी रेहमानच्या गाण्यांसारखीच सहसा पहिल्या भेटीत गळ्यात पडत नाहीत. त्यांचा अनुनय करावा लागतो. मग ती हळूहळू भिनत, यथावकाश मनात पर्मनंटली फतकल मारून बसतात. रेहमानबद्दलचा साक्षात्कार अनुक्रमात केव्हाही मोडकांच्या नंतरचा आहे. पण चाकोरीबाह्य ही जातकुळी दोघांची एकच.

खरं म्हणजे श्रावण सुरू आहे, त्यामुळे 'श्रावणातल्या न झेपणा-या ऊन्हाचं' 'भरलं आभाळ पावसाळी पाहुणा गं' घ्यावं की काय, अशी द्विधा झाली होती. पण मग श्रावण म्हटलं की आशा-अरुण दातेंच्या 'सर्व सर्व विसरू दे, गुंतवू नको पुन्हा' मधल्या 'हास हास लाडक्या, श्रावणातल्या ऊन्हा'चीही हटकून आठवण येतेच. तेही आपली आवडमुळेच माहिती. झालंच तर श्रावणाची नेहमीची यशस्वी गीतं तर आहेतच. लतापासून पद्मजा फेणाणींपर्यंत. त्यामुळे श्रावण हा निकष माझा मलाच फारसा अपील झाला नाही.

ह्या अंगाईगीताची जागा मात्र अढळ आहे. 'नीज माझ्या नंदलाला'इतकीच. पोटात कालवतं ऐकताना. मुखड्यात डोकावणारा खर्ज दाटलेला कंठ खरोखर दाखवतो. चित्रपटातल्या बाकीच्या गाण्यांच्या तुलनेत धोधो महानोरांचे शब्द इथे मवाळ, सायीसारखे आहेत. गाता गाता 'शहाणा हो, मोठा हो' सांगताना आयुष्यानं शिकवलेलं शहाणपण लेकराला सुपूर्द करत फिलॉसॉफी, आशावाद, ईश्वराला प्रार्थना हे सगळं कव्हर केलंय. आणि हे सगळं मी वापरलेत, त्याहून निम्म्या शब्दांत, सुरेख लयीत. आशापेक्षा रविंद्र साठेंचं व्हर्जन जबरदस्त इंपॅक्टींग आहे. साठेंच्या आवाजात भारदस्तपणाबरोबरच मायेचा पोत आहे, तो स्पष्ट जाणवतो. त्यासाठी मोडक जिंदाबाद. पडद्यावर लक्ष्याला ही अंगाई गाताना बघणं फार भावणारं आहे. (लक्ष्याला अहोजाहो करणं कृत्रिम वाटतं, इतका तो आपलाच आहे) मधू कांबीकरसुद्धा खूप आवडतात, पण अशा भुमिकेतला लक्ष्या मुळात दुर्लभ. त्याविषयी, ह्या चित्रपटाविषयी किंवा त्या सगळ्या संदर्भातच काही नवं बोलण्यासारखं माझ्यापाशी नाही. ही जी खाली शेअर केलेली क्लिप आहे, त्यात साठेंना ती अंगाई तन्मयतेनं, हळूवारपणे गाताना बघणं, हाही खास अनुभव आहे. ही अंगाई ऐकताना जे पोटात कालवणं ते 'आज कल मैं ढल गया, दिन हुआ तमाम'च्या सुरावटींच्या जातकुळीतलं.

इतकं लक्ष देऊन मी हल्ली काहीच फार ऐकत नाही, असं काहीसं वाटून गेलं. हा रेडिओ महिमा आहे. आपण बारकं असताना टीपी/अभ्यास/कामं करता करता कान बारकाईनं किती टिपत असतात. ते नकळत ऐकलेलं असं नंतर एकेक लक्षात येत रहातं.

https://www.youtube.com/watch?v=xTtuekFfdsM