#सैर #हसीनजिंदगी

गंजी गल्लीतल्या अज़ीज शेजाऱ्यांना पंचवीस तीस वर्षांनी भेटून आधीच जीव सुपाएवढा झाला होता. तो घेऊन पालिकेच्या चौकात येऊन खत्रींच्या दुकानाजवळ गाडी लावली. काहीतरी हवं होतं, पण इतक्या उशिरा मिळण्याची शक्यता नगण्य होती. तरीही एकदा बघू या म्हणून चर्च मागे टाकत पानलाईनकडे वळले. रोजे सुरू असल्यामुळं साडेनऊचा सुमार असूनही परिसरात चांगलीच जाग आहे. दोन्ही बाजूंच्या किराणा मालाच्या दुकानांबाहेर खजूर, खाऊच्या पानांचे कुंडे खास मांडून ठेवलेत. शिवाजी मार्केटच्या तळमजल्यावरची तुरळक दुकानं उघडी दिसतायत.

डावीकडच्या बॅगा-पिशव्यांच्या दुकानात लाकडी दांड्याच्या झटकणीनं बाहेर दर्शनी भागात ठेवलेल्या वस्तूंवरची धूळ झटकून त्या एकेक आत आणून ठेवत दिवस संपवायची लगबग सुरू दिसली. रस्त्यावरूनच मी हव्या असलेल्या वस्तूची चौकशी केली. तरुण मालकांनी अनपेक्षितपणे 'किती पाहिजेत?' विचारलं. मी सांगितल्यावर त्यांनी आत बोलावलं. सुखद धक्का बसून आत शिरते तो दुसरा आणखी सुखद धक्का माझी वाट बघत होता. 'मनावेगळी लाट व्यापे मनाला, जसा डोंगरी चंद्र हा मावळे' ही लकेरसदृश ओळ सुरू होती. वाडकर आणि फडक्यांची व्हर्जन्स आवडतात. हे राहूल देशपांडे गात होते, वहातुकीच्या आवाजात मला चटकन ओळखता आलं नाही. पण आवडीचं गाणं कानावर पडल्यावर माझ्या तोंडून नकळतच 'अरे वा' गेलं. माझी दाद ऐकून वस्तू काढायला खाली वाकलेल्या मालकांनी वर बघून काउंटरवरच्या मोबाईलचा आवाज वाढवला. एकीकडे वस्तू मोजून देताना मला म्हणाले, माझी आवडती गाणी आहेत ही. मी हसून मान डोलावली. पैसे देऊन वस्तू घेऊन आनंदात दुकानातून बाहेर पडले आणि मागे वळून दुकानाची पाटी वाचली, वर्णे बॅग्ज. आजुबाजुला एकदोन कुलुपांची दुकानंही उघडी आहेत आणि दोन तीन कुलुपांची खरंतर आवश्यकताही आहे. मगर ऐसे खुश मिजाज और तालें खरीदूं! छे! उद्या परवाकडे येईन पुन्हा.

वनवेच्या भानगडीमुळे मटण मार्केटातल्या चहलपहलीतून बिंदू चौकाकडे आले. सरळ पुढे जाणार एवढ्यात एक लांबलचक ऑडी झोकात माझ्या डावीकडून मागून येऊन उजवीकडे शिवाजी रोडकडे जायसाठी आडवी आली. मला चाक थोडं उजवीकडे वळवावं लागलं. तर समोर बिंदू चौकाच्या चौथऱ्यावर पाच सात बायका वाऱ्याला निवांत बसलेल्या दिसल्या. कित्येक वर्षं इथे जवळच रहाताना मोठ्या शिवाजी पुतळ्याच्या चौथऱ्यावर जितक्यांदा बसलो, त्या मानाने इथे बसल्याचं फार आठवत नाही. ओझरतं घड्याळात बघितलं, मोजून दहा मिनिटांची परवानगी दिली स्वतःला आणि चौथऱ्याजवळ गाडी लावली. ह्यावेळी इथे एकटं बसण्याची कल्पनाही केली नव्हती कधी. घरगुती गप्पा मारत थोडावेळ टेकलेल्या त्या बायकांमुळेच सुचलं केवळ. जे जे काही वाटलं, त्यात 'उठूच नये' हा विचार प्रबळ होता. गार वारे आणि वाहता चौक. दहाव्या मिनिटाला मात्र उठलेच.

आजचा दिवस मावळताना उजळ झाला. एक कोणतं तरी टोक बरोबर ओढल्यासरशी खूप गुंतलेल्या दोऱ्याचं जंजाळ विनासायास सुटत जावं, तसं काहीसं चालू असतं मनाचं. धमाल. जिंदगी हसीन है|

https://www.youtube.com/watch?v=P7l1rNJD8IU

 टाळेबंदीत चिरंजिवांनी सुरू केलेल्या घरच्या पुस्तकनोंदीत माझी भर शून्य पडली आहे. मुलं खरंच आपल्यापेक्षा शिस्तबद्ध असतात. नेमानं रोज पुस्तकं एक्सेल शीटमध्ये भरत होता. वाचून झालेल्या पुस्तकांच्या पण (गटणेछाप नव्हे) छोट्या नोंदी ठेवतो तो. असं असूनही त्याच्या संस्कारांचा माझ्यावर मात्र अजूनही ढिम्म परिणाम नाहीये

 

चौथा ढीग मोठा असतो.

तिसरं जळ्ळं मेलं जमतच नाही आम्हाला कधी.

पहिलं दुसरं

 #असोसिएशन्स

दुपारी पोकळ्याचं गरगटं केलं. नेहमीप्रमाणे भरपूर. गरगटं म्हणजे डाळीचं पीठ लावून गरगटलेलं. पळीवाढीपेक्षा घट्ट आणि झुणक्याहून पातळ, असं अधलंमधलंच. पोकळा ही कोल्हापूर परिसरातली लाल माठवर्गीय लाडकी पालेभाजी आहे. लाल माठाची पानं जरड आणि चव चोथ्याकडे सरकलेली असते, [असं माझं वैयक्तिक मत आहे, मतभेदांबद्दल पांढरं निशाण] आणि लाल माठ अंग चोरत नाही तर पोकळा तुलनेत अंग चोरणारा, पण नाजूक पानादेठांचा आणि चवदार, त्यामुळे इकडे बहुतेकांच्या आवडीचा प्रकार आहे. घरटी आठवड्यातून एकदा तरी ही भाजी होत असते. पण आज ती माझ्या कर्तृत्वानं बेहद्द बेचव झाली होती. मग बाबांनी सुचवलेले काही फेरफार केल्यावर रात्री ती चांगलीशी खाणेबल झाली. ते करताना अर्थातच मला रश्मीच्या आईची आणि त्यांनी केलेल्या मेथीच्या भाजीची हटकून आठवण आली.

रश्मी, अश्विनी आणि मी हॉस्टेल रुममेटस्. पीजी म्हणून रहाताना आणि तिघींचंही वेगवेगळं शिक्षण चालू असताना आम्ही तिघींनी मिळून भरपूर धमाल केली. रश्मीचं लग्न ठरल्यावर परदेशात असणारे तिचे आई-बाबा लग्नापुरते पुण्यात रहायला आले. लग्नाच्या दोन तीन दिवस आधीची गोष्ट आहे. रश्मीच्या हातावर मेंदी काढणं सुरू होतं. आणखी बरेच जण होते घरात आणि हास्यविनोद, चेष्टा मस्करी असं लग्नघराला साजेसं आनंदी वातावरण होतं. दुपारी बाहेरच्या खोलीत मधे अन्नपदार्थ आणून ठेवले आणि आम्ही बाकीचे जेवायला बसलो. काकुंनी मेथीची गोळाभाजी केली होती. वाढून घेताना ऐनवेळी त्यांनी लसूण खरपूस केलेली आणि मोहरी हिंगाची खमंग गरम फोडणी आणून त्या भाजीवर पसरली. त्या क्षणी उसळलेला तो स्वर्गीय सुगंध, फुललेल्या मोहरीचे दाणे आणि बारीक चिरलेला कुरकुरीत लसूण, ती मेथीच्या भाजीची कढई, ताटं घेतलेले आम्ही सगळे, मधे ठेवलेली ती अन्नाची भांडी, एकीकडे चाललेली रश्मीची मेंदी, असं सगळं आठवणीत तेव्हा जसंच्या तसं जे फिट्ट बसलं ते आजतागायत.

आज पोकळ्याचं गरगटं दुरुस्त करताना बाकीच्या सुधारणांबरोबरच तशी मंद आचेवरची लसूण मोहरी हिंगाची कुरकुरीत खमंग फोडणी गरगट्यावर ओतली आणि चवीचा नूर पालटला. अशी फोडणी नेहमी होते आणि त्या प्रत्येक वेळी फक्त लग्नाच्या वेळी गाठ पडलेल्या काकू आणि तो शुभ प्रसंग त्या जिवंत सुगंधासकट नजरेसमोर येतात.

अशी पदार्थांची, कपड्यांची, वस्तूंची, प्राण्यांची, झाडांची, माणसांची, घरांची, रस्त्यांची, शहरांची, आणखीही कशाकशाची अनंत असोसिएशन्स आपल्या मनात असतात, नवीन तयार होतच रहातात आणि त्या त्या क्षणी मेंदू न चुकता इमानेइतबारे त्या नोंदी आपल्यासमोर हजर करत रहातो. एरवी असंख्य गोष्टी वेळेला आठवत नाहीत, पण जोवर ह्या अशा नोंदी वर येत रहातायत, तोवर तरी वरचा मजला आलबेल आहे ही खात्री ठेवायला हरकत नाही, अशी आपली एक स्वतःचीच समजूत.

 जागतिक कला दिनानिमित्त

   

 बाबा, शिवाजी विद्यापीठ, उन्हाळ्यातली संध्याकाळ, गार वारे आणि शांतता.

घरापासून दूर आणि बसरूटवर नसलेल्या कितीतरी रम्य ठिकाणी ज्येनांचं कित्येक वर्षे जाणं होत नाही. आणि रिक्षा वापरणं अजूनही ह्या पिढीच्या तत्वात बसत नाही.

 रव्याचे आप्पे आणि आंबील शॉट