#मोहघालणारीगाणी

काही गाणी तुमच्या डोक्यावर बसतात आणि पिच्छा पुरवतात. 'सपना जहां दस्तक न दें' हे ब्रदर्स नामक सिनेमातलं गाणं असंच किती काळ माझा गळा पकडून बसलंय. ऐकायला बघायला, दोन्ही तेवढंच आवडतं.

गाण्याची सुरुवात फारशी लक्षवेधक नाही. किंबहुना ती चाल फारशी रजिस्टरच होत नाही. पण कंटाळवाण्या सभेत एखादी तडफदार व्यक्ती अनपेक्षितपणे उठून उभी राहून भारदस्त आवाजात बोलू लागते आणि सगळे एकदम मेस्मराईज होऊन ताठ बसतात, तसा 'मेरे दिलमें जगह खुदा की खाली थी' म्हणत तगडा सोनू निगम उठून उभा राहतो आणि तुमचा झेल जातो. टेक ऑफ घेऊन टर्ब्युलन्स नंतर विमान एका वेगावर स्थिरावतं तसा फील आहे त्या ओळीला.

मेरे दिल में जगह खुदा की खाली थी

देखा वहां पे आज तेरा चेहरा है

मैं भटकता हुआ सा एक बादल हूं

जो तेरे आसमां पे आके ठहरा है

या चार ओळी बहुतेक सोनूला स्वत:लाही आवडत असाव्यात. ती ओळ छानपैकी थांबत थांबत पुढे जाते. नो घाई. मग वाळलेलं पान जसं झाडाच्या शेंड्यावरून डाईव्ह घेत हलके हेलकावे घेत बराच वेळ हवेतच उडत रहातं पण खाली येत नाही, तशी 'देखा वहां पे आज तेरा चेहरा है' येते. याही ओळीला थांबे आहेत.

या गाण्यामुळं अमिताभ भट्टाचार्य चांगलं लिहितो हेही कळलं. 'जबसे पडे तेरे कदम चलने लगी दुनिया मेरी' हे मस्त सुचलंय. तो चांगलं गातो. 'लुटेरा'तलं अनकही चांगलं गायलंय त्यानं.

वरच्या चार ओळी आणि 'तू रूह है तो मैं काया बनूं, ता-उम्र तेरा साया बनूं' हो दोन वेगवेगळे सेगमेंट केलेत अजय अतुलनी. लोक हौसेनं गाताना दोन्हीपैकी काहीही निवडतात आणि तरी ते तुकडे परीपूर्ण वाटतात.

दिग्दर्शन विचारपूर्वक केल्यासारखं वाटतं. एकाच गाण्यात कथा पटापट पुढं नेलीये. जॅकलिन मला एनीवे आवडते, पण या गाण्यात आणखी प्रसन्न दिसते हसते. ती पोनी उडवत बेकरीत उगीचच थिरथिर करते ते कृत्रिम वाटत नाही. पेस्ट्री समोर आल्यावर अक्षयचं पहिल्यांदा जॅकलिनकडे लक्ष जातं तेव्हा फ्रेम रंगीत होते. अक्षयसुद्धा चांगला दिसलाय. त्याची जिवणी पार या कानापासून त्या कानापर्यंत असूनही धीरगंभीर नकळतसं हसू बरं हसलाय. तो 'दर्शनाचा लाभ घ्यावा भक्तांनी कसा' याचा अंदाज घेत तिकडं बेकरीत बघत असताना इकडं शेजारी ती अलगदपणे येऊन बसते तेव्हा ते जाणवून हललेली त्याची नजर, तिचा भलताच देखणा पिवळा प्रिंटेड शर्ट, खाली बसता बसता तिनं रोखून सोडलेला श्वास, आणि मुरलेलं नातं असल्यासारखं त्यानं सहजपणे केक खाणं हे छान वाटतं बघताना. असला अबोल सुखद रोमान्स आताशा दिसतच नाही फारसा. सुखाच्या परमावधी नंतर हातात थेट दुपट्यात गुंडाळलेलं बाळच, हे एकाच फ्रेममधलं सुपरफास्ट फॉरवर्ड तर मला जाम आवडतं. गाण्यातले एकंदर शब्द आणि समोर उमटणाऱ्या चित्रांत काही तरी संगती वाटते.

सहसा रोमॅंटिक गाण्यात आवश्यक रागिनी चांदनी इथंही हजर आहेत. पण वैराग्य, माया, तादाद, ता-उम्र, चौखट असले एरवी गाण्यात फारशी हजेरी न लावणारे शब्द, त्यांची धार नीट बोथट करून सभेत बसवलेत. एकुणच सुरांची नक्षी मोहक आहे, पण खास करून सायाच्या आधीचं 'तेरा' आणि त्याच नोटमधलं मायाच्या आधीचं 'तेरी' वरचं बारीक भरतकाम फार सुरेल आहे. नीती मोहनच्या आवाजात एक सेन्सुअस हस्क आणि गोडव्याचं मिश्रण आहे. हे गाणं सोडून मी तिचं दुसरं काही ऐकलेलं नाही. त्यामुळे केवळ या गाण्यासाठी तिनं ठेवणीतला आवाज काढलाय की तिचा आवाजच तसा आहे, कल्पना नाही. पण जे आहे ते अतिशय ऐकत रहाण्यासारखं झालंय. अजय अतुलनी धिंगाणे कमी करून अशी स्वस्थ चित्त, उसंतीची गाणी जास्त करायला हवीत. पुरेसे एस्टॅब्लिश झालेत आता ते. आणि सोनूला अशीच वेचक गाणी द्यावीत.

याची कैक कव्हर्स ऐकत असते, पण कंटाळा येत नाही. एकानं सॅक्सोफोनवर रीळ केलंय दोनच ओळींचं. सुंदर आहे. सोनूही कुठे ना कुठे गातच असतो हे. तो हल्ली बाळासाहेब मंगेशकरांसारखा स्वतःच्या गाण्यांत अतोनात व्हेरीएशन्स घेत रहातो. चालायचंच. प्रतिभा आहे आणि ती सांगेल तस्सं वळणारा गळा आहे, आम्ही कोण आक्षेप घेणारे. अनेकदा मीही म्हणून बघत असते. पण खळेकाकांच्या गाण्यांसारखं आधी टिपेच्या ओळी गाठून आपली उंच उडी साधारण कुठपर्यंत जातेय हा अंदाज घ्यावा लागतो, मग धडपडत घसरत खालच्या ओळी सापडतात कशा तरी.

पुष्कळच लांबलं हे आख्यान. हा वेळ गाणं ऐकण्यात घालवायला हवा होता. पण माझ्यासारखंच आणखी कुणाच्या डोक्यावर बसलंय का ते कळेल म्हणून खरडलं.

https://www.youtube.com/watch?v=lHJp_3g2MAI