कवयित्री पद्मा सचदेवांच्या निधनाची बातमी बघून वाईट वाटलं. त्यांच्याशी ओळख विविध भारतीनं पहिल्यांदा करून दिली होती. अन्यथा दूरच्या अंतरावरच्या प्रादेशिक कवयित्रीबद्दल मला माहिती असण्याची शक्यता कमीच.

ब-याच वर्षांपूर्वी आवडत्या 'उजालें उनकी यादों के'मध्ये निवेदक युनुस खाननी त्यांच्या खुमासदार शैलीत मुळच्या दिलखुलास वृत्तीच्या पद्माताईंना आणखी खुलवलं होतं. काश्मिरात घालवलेल्या मोठ्या आनंदाच्या बालपणाबद्दल, मातृभाषा डोगरी आणि त्यातल्या त्यांच्या कविता, त्यांचे पुरस्कार, रेडिओची नोकरी करताना मिळालेल्या अनेक दिग्गजांच्या सहवासाबद्दल, छंद आणि व्यवसायाचा मनाजोगता मेळ घालता येत असल्याबद्दल त्या भरभरून बोलत, मधेच खळखळून हसत खूप आठवणी, अनुभव देखण्या हिंदीतून सांगत होत्या. ती मुलाखत फारच सुंदर, श्रवणीय झाली होती.

त्या कार्यक्रमातच पहिल्यांदा त्यांनी लिहिलेलं आणि जयदेवांनी संगीतबद्ध केलेलं लतादीदींच्या आवाजातलं 'ये नीर कहांसे बरसे है, ये बदरी कहांसे आई है' हे प्रेम पर्बत चित्रपटातलं गाणं ऐकलं आणि पुढे वारंवार ऐकत राहिले, अनेकांना ऐकवत राहिले. फारच कमी ऐकलं जाणारं अप्रतिम गाणं आहे.

मग उत्सुकतेनं त्यांच्या ब-याच कविता मिळतील तशा शोधून वाचल्या. लतादीदींवर त्यांनी लिहिलेलं 'ऐसा कहांसे लाऊं' हे त्यांची गाढ मैत्री विशद करणारं छोटेखानी पुस्तकही लायब्ररीतून हौसेनं आणून वाचलं. आपण म्हणतो ना, की एखाद्या माणसाला ऐकताना आपल्याला तो बोलत असलेल्या विषयापेक्षा ते माणूसच अधिक समजत असतं. तसं ते पुस्तक वाचताना पद्माताईंबद्दल जास्त समजत गेलं. त्या पुस्तकात प्रामुख्यानं लतादीदींबरोबरचा त्यांचा घट्ट घरोबा, लतादीदींबद्दलचा भक्तीभावच ठायी ठायी निथळताना दिसतो.

प्रथितयश कवयित्री आणि रेडिओवरची दीर्घ कारकीर्द ह्याबरोबरच त्यांच्यातलं ते एक मनमिळाऊ, गप्पिष्ट, हसरं आणि घरगुती माणूसही त्यांच्या कविता आणि लेखनातून आपल्यापर्यंत पदोपदी पोचत रहातं. त्यांचं प्रत्यक्ष व्यक्तिमत्त्वसुद्धा असंच घरातल्या एखाद्या कर्तबगार पण मायाळू काकू किंवा मावशीसारखंच घरगुती, डोक्यावरून पदर, कपाळावर मोठं कुंकू आणि प्रेमळ हस-या डोळ्यांचं होतं.

पद्मा सचदेवांना मन:पुर्वक आदरांजली.